Wat is echt belangrijk en samen beslissen

Ontdekken wat voor een patiënt echt belangrijk is bij een zorgbeslissing is een essentieel, maar vaak onderbelicht onderdeel van samen beslissen. Juist patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden vinden het lastig om hun voorkeuren onder woorden te brengen, waardoor de rol van de huisarts cruciaal wordt.

In interviews met 15 huisartsen uit praktijken uit lager sociaaleconomische gebieden vond promovenda Laura Vriese vier hoofdthema’s. Huisartsen vinden waardenverheldering belangrijk, maar in de praktijk vaak ingewikkeld. Het loopt bovendien sterk verweven met de probleemanalyse: pas als duidelijk is wat er speelt, komen voorkeuren en wensen naar boven.

Vertrouwen en continuïteit blijken onmisbare voorwaarden. Familieleden kunnen het gesprek ondersteunen, maar soms ook bemoeilijken. Huisartsen in de studie herkennen twee terugkerende situaties die denk ik allen herkennen: patiënten die een afwachtende houding aannemen, waardoor wij geneigd zijn om meer sturend te worden, en patiënten die juist heel uitgesproken verwachtingen hebben die niet altijd aansluiten bij de bestaande richtlijnen en praktijk.

Steeds vaker richten onderwijs en onderzoek zich op patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden in een complex digitaal zorglandschap dat voor velen als een ondoordringbare jungle voelt. Ook voor patiënten met licht verstandelijke beperking gelden grotendeels dezelfde uitdagingen.

Zin om daarmee aan de slag te gaan in de praktijk? Dan is het artikel van post-doc Iris Linden een praktische aanrader. Zij ontwikkelde een interprofessionele scholing voor huisartsenpraktijken gericht op het herkennen en omgaan met een LVB en de inzet van visuele hulpmiddelen om verkennende gesprekken begrijpelijker te maken en verwijzingen te ondersteunen in de GGZ.